چون مناقشات شيعه و سنى بر سر مسئله امامت و خلافت و شرايط فرد جانشين پديد آمده است ، بايد ريشه آن را در عصر نبوى ( ص ) و سقيفه جست . برپايه عقيده شيعه رسول خدا ( ص ) با وجود همه نگرانىهايى كه براى انتخاب جانشين خود داشت ، « 1 » در زمان حياتش خليفه خود را برگزيد و در طول نبوتش همواره شايستگىها و برترىهاى على ( ع ) را گوشزد مىفرمود و مسلمانان را به دوستى و پيروى از آن حضرت سفارش مىكرد . گروهى از صحابه كه اين رفتارهاى نبى خدا ( ص ) را نه امرى الهى و از سوى خدا كه تصميم شخص پيغمبر ( ص ) مىدانستند و با تفكرات جاهلى مىپنداشتند حضرت بنا دارد خاندان ، به ويژه پسر عمويش را بر مسلمانان حاكم كند ، در سخنان و كردار حضرت ترديد مىكردند . « 2 » آثار اين برداشت ، در آخرين روزهاى عمر پيامبر ( ص ) آشكار شد

--> ( 1 ) . براى آگاهى اجمالى از اين امر ر . ك : رجال النجاشى ، ج 1 ، ص 63 ؛ انساب الاشراف ، بلاذرى ، ج 10 ، صص 378 و 379 ؛ تاريخ الأمم و الملوك ، طبرى ، ج 4 ، صص 222 - 224 ؛ العقد الفريد ، ابن‌عبدربه ، ج 5 ، ص 33 ؛ الامالى ، طوسى ، ص 59 ؛ المعجم الكبير ، طبرانى ، ج 1 ، ص 321 ؛ الاحتجاج ، ابومنصور طبرسى ، ج 1 ، ص 407 و ج 2 ، ص 275 ؛ شرح الأخبار ، مغربى ، ج 1 ، ص 167 و ج 2 ، ص 17 ؛ مجمع الزوائد ، هيثمى ، ج 9 ، ص 134 ؛ شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 242 ؛ خصائص الوحى المبين ، ابن‌بطريق ، ص 72 ؛ الكامل فى التاريخ ، ابن‌اثير ، ج 3 ، ص 63 . النزاع و التخاصم ، مقريزى ، ص 98 ؛ كفاية الاثر ، خزاز قمى ، صص 198 - 200 ؛ الفضائل ، شاذان بن جبرييل قمى ، ص 159 ؛ دلائل الامامه ، طبرى شيعى ، ص 124 ؛ الطرائف ، ابن‌طاووس ، ص 423 . ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، صص 292 - 296 ؛ خصائص الائمه ، سيد رضى ، ص 67 ؛ المسترشد ، طبرى شيعى ، ص 585 ؛ اليقين ، ابن‌طاووس ، صص 207 و 230 و 316 ؛ بحارالانوار ، مجلسى ، ج 37 ، ص 304 . عبدالعزيزبن‌يحيى جلودى ( م . 332 ق ) ، كتابى اختصاصى در اين زمينه به نام « ضغائن فى صدور قوم » داشته است ؛ رجال النجاشى ، ج 2 ، ص 55 .